Šest godina nakon stečaja Atlas i Invest banke, hiljade deponenata su već naplatile svoja sredstva – ali ne svi. Iako je isplaćeno oko 106 miliona eura garantovanih depozita, više od 6,9 miliona i dalje čeka na preuzimanje. Za taj novac niko još nije došao, a rok za isplatu produžen je do 2027. godine.
Uprkos tome što je stečaj u Atlas banci i Invest banci Montenegro uveden još 2019. godine, isplate garantovanih depozita i dalje traju. Prema godišnjem izvještaju Fonda za zaštitu depozita za 2024. godinu, do kraja te godine deponentima ove dvije banke ukupno je isplaćeno oko 105,8 miliona eura, dok je preko 6,9 miliona eura ili 6,14% još uvijek neisplaćeno.
“Naime, u toku 2024. godine deponenti su preuzeli garantovane depozite u iznosu od 173.303€. Na kraju godine ostaje neisplaćeno 6.925.174€, odnosno 6,14% od ukupnog iznosa garantovanih depozita za obje banke”, navodi se godišnjem izvještaju o radu Fonda za zaštitu depozita u koji je imao uvid portal Bankar.
Povrat iz stečajne mase raste
U istom periodu, Fond je ostvario značajan povrat sredstava iz stečajne mase – 10,5 miliona eura u toku 2024. godine, čime se ukupni povrat popeo na 85,17 miliona eura, odnosno 75,57% ukupno isplaćenih sredstava.
Kada se posmatraju pojedinačno, iz stečajne mase Invest banke Montenegro do sada je naplaćeno 90,08% obaveza, a iz Atlas banke nešto manje – 71,97%. Ipak, razlike u broju deponenata su ogromne: dok je Invest banka imala nešto manje od 3.000 deponenata, Atlas banka je imala više od 90.000.
Promjena u bankama koje vrše isplatu
Prvobitno su isplate vršile tri banke, uključujući Société Générale (danas povučena iz tog aranžmana), ali od 2022. godine, ulogu isplatilaca preuzimaju Crnogorska komercijalna banka (CKB) i Hipotekarna banka. Prethodno je Fond sproveo predkvalifikacioni postupak i formirao listu od tri banke koje ispunjavaju bonitetne zahtjeve za isplatu depozita u slučaju nastanka novog “zaštićenog slučaja”. Period isplate produžen je do 2027. godine.
Preko 160 miliona već vraćeno – ali šta je ostalo?
Kumulativno, isplaćeno je:
Atlas banka: 83,85 miliona eura (92,83% garantovanih depozita)
Invest banka: 21,93 miliona eura (97,97% garantovanih depozita)
Ipak, na kraju 2024. godine ostalo je 6,9 miliona eura koje deponenti još nijesu preuzeli. Ta sredstva se i dalje mogu povući.
Obaveza Fonda da izvrši isplatu garantovanih depozita nastaje kada CBCG donese rješenje o nedostupnosti depozita ili rješenje o otvaranju stečajnog postupka nad kreditnom institucijom. Fond vrši isplatu garantovanih depozita preko jedne ili više kreditnih institucija koje su unaprijed određene, a koje ispunjavaju propisane bonitetne zahtjeve.
Kako je došlo do stečaja Invest banke Montenegro i Atlas banke
Centralna banka Crne Gore (CBCG) je tokom 2019. godine donijela odluku o uvođenju stečaja u dvije domaće banke – Invest banku Montenegro A.D. i Atlas banku A.D. sa sjedištem u Podgorici.
Za Invest banku Montenegro, CBCG je 7. januara 2019. godine donijela rješenje o uvođenju privremene uprave zbog ozbiljnih problema u likvidnosti i kapitalnoj adekvatnosti. Nakon što banka nije uspjela da ispuni regulatorne zahtjeve i obezbijedi dodatni kapital u zakonom propisanom roku, CBCG je 17. aprila 2019. godine donijela rješenje o otvaranju stečajnog postupka.
U slučaju Atlas banke, proces je tekao paralelno. Privremena uprava je uvedena u decembru 2018. godine, a CBCG je krajem marta 2019. utvrdila da banka nije u mogućnosti da ispuni svoje obaveze i da nije pronađen investitor koji bi sanirao njen kapital. Dana 5. aprila 2019. godine, Centralna banka je donijela odluku o otvaranju stečaja.
Obje banke bile su povezane sa bismenemon Duškom Kneževićem, koji je u tom periodu bio pod istragom za više krivičnih djela i napustio Crnu Goru. Banke su bile pod povećanim nadzorom još od 2018. godine, a njihovo urušavanje uzrokovalo je destabilizaciju dijela domaćeg finansijskog sektora, što je za posljedicu imalo aktivaciju Fonda za zaštitu depozita i početak procesa isplate garantovanih depozita fizičkim i pravnim licima.
(Izvor: Bankar)
