Cijene hrane su se u junu približile najvišem nivou u posljednje dvije godine, jer je rast cijena mesa i biljnih ulja nadmašio osjetno niže cijene šećera i žitarica, pokazuje izvještaj Agencije Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu – FAO. Njihov indeks cijena korpe osnovnih prehrambenih proizvoda iznosio je u junu 128,0 poena i bio je za 0,5 odsto viši nego u maju.
Vrijednost tog indeksa se tako ponovo približila najvišem nivou u dvije godine, od 128,2 poena, koji je bio dostignut u aprilu. U odnosu na jun prošle godine, cijene su bile više za 5,8 odsto.
Najviše su poskupjela biljna ulja, za 2,3 odsto, uz više cijene palminog, ulja od uljane repice i sojinog ulja zbog pojačane potražnje u sektoru biogoriva. Cijene suncokretovog ulja su blago pale zbog povećane proizvodnje u crnomorskom regionu.
Cijene mesa su takođe značajno porasle, za 2,1 odsto, dostigavši novi rekord otkad FAO objavljuje podatke, jer je nagli rast cijena goveđeg, svinjskog i ovčijeg mesa ponovo nadjačao pad cijena mesa živine.
Mliječni proizvodi su u junu poskupjeli za 0,5 odsto, jer su ograničena ponuda u Okeaniji i Evropskoj uniji, uz konstantno visoku potražnju u Aziji, drugi mjesec zaredom pogurale cijene putera na najviši nivo otkada FAO vodi evidenciju.
Šećer je pak znatno pojeftinio u junu, četvrti mjesec zaredom – i to za 5,2 odsto u odnosu na maj – uz pad cijena na najniži nivo od aprila 2021. godine. Ovaj pad je podstaknut očekivanjima da će rod šećerne trske u Brazilu, Indiji i Tajlandu, vodećim proizvođačima, biti izuzetno dobar zbog povoljnih vremenskih uslova i većih zasijanih površina.
Znatno su u šestom mjesecu ove godine pale i cijene žitarica, za 1,5 odsto na mjesečnom nivou, odražavajući nagli pad cijena kukuruza, drugi mjesec zaredom, zbog obilne ponude iz Argentine i Brazila. Cijene pšenice su pak porasle zbog bojazni da bi suša mogla ugroziti rod u Rusiji, SAD-u i pojedinim djelovima EU.
Još sredinom juna, prije toplotnog talasa, FAO je prognozirao da će zahvaljujući povoljnim vremenskim uslovima proizvodnja pšenice u EU ove godine porasti za 13 odsto.
Rizik od visokih temperatura
U odvojenom izvještaju o ponudi i potražnji na tržištu žitarica, FAO je blago podigao procjenu globalne proizvodnje žitarica za ovu godinu, na 2,925 milijardi tona – novi rekord otkad objavljuju podatke. To bi značilo rast od 2,3 odsto u odnosu na prethodnu godinu.
Iako su ukupni izgledi za pšenicu, kukuruz i rižu poboljšani, iz agencije napominju da bi prognozirano toplo i suvo vrijeme u nekim ključnim regionima moglo negativno uticati na proizvodnju, posebno kukuruza.
Svjetska potrošnja žitarica trebalo bi da u sezoni 2025/2026. poraste za 0,8 odsto, na 2,898 milijardi tona, procjenjuje FAO.
Zalihe žitarica bi, prema procjenama FAO-a, na kraju tekuće sezone, u julu naredne godine, trebalo da budu više za 2,2 odsto u odnosu na početak sezone i da iznose 889,1 milion tona.
Svjetska trgovina žitaricama bi, prema predviđanjima FAO-a, u novoj sezoni trebalo da poraste za 1,2 odsto – na 486,9 miliona tona – uz pojačani izvoz pšenice i riže, te blagi pad obima trgovine kukuruzom.
(Izvor: Financije.hr)
