Savezni trgovinski sud blokirao je Donalda Trampa da uvede carine na uvoz koristeći zakon o vanrednim ovlašćenjima.
Odluka tročlanog sudskog vijeća suda za međunarodnu trgovinu sa sjedištem u Njujorku uslijedila je nakon više tužbi u kojima se tvrdi da je Tramp prekoračio svoja ovlašćenja. Protiv carina koje predstavljaju srž Trampove trgovinske politike pokrenuto je najmanje sedam tužbi, prenosi Gardijan.
Kako navodi CNN, Trampova administracija odmah je uložila žalbu na ovu presudu.
Carine obično mora da odobri Kongres, ali Tramp je tvrdio da ima ovlašćenje da djeluje jer su trgovinski deficiti nacionalna vanredna situacija.
Kako je Tramp prekršio ovlašćenja?
Početkom aprila, Tramp je objavio svoje „recipročne“ carine (tarife), uvodeći značajne dažbine na uvoz iz nekih od najbližih trgovinskih saveznika SAD – iako je ubrzo nakon toga, 9. aprila, uveo 90-dnevnu pauzu. Ipak, ostavio je na snazi „univerzalne“ carine od 10% na većinu robe koja ulazi u Sjedinjene Države.
Tramp je uveo ove carine bez odobrenja Kongresa, pozivajući se na Zakon o međunarodnim ekonomskim vanrednim ovlašćenjima (IEEPA), koji predsedniku daje ovlašćenje da deluje kao odgovor na „neobične i izuzetne pretnje“. Međutim, zakon ne pominje carine kao moguću meru koju predsednik može preduzeti kada se pozove na IEEPA.
Tramp se takođe pozvao na IEEPA kada je uveo carine od 20% na kinesku robu i 25% na mnoge proizvode iz Meksika i Kanade, sa ciljem suzbijanja krijumčarenja fentanila u Sjedinjene Države.
Međutim, tužioci tvrde da administracija Donalda Trampa nije ispunila zakonske uslove za proglašenje vanrednog stanja. U tužbi se navodi i da IEEPA uopšte ne daje predsjedniku ovlašćenje da uvodi carine, a čak i da se tako tumači, to bi „predstavljalo neustavno preneseno ovlašćenje Kongresa da uvodi carine“, stoji u saopštenju.
Sud se u svojoj presudi složio sa time da Tramp nije imao ovlašćenje da uvede te carine čak ni nakon što je proglasio vanredno stanje.
„IEEPA ne ovlašćuje nijednu od naredbi o globalnim, odmazdnim ili carinama usmerenim na krijumčarenje,“ navodi se u presudi sudskog vijeća.
„Naredbe o globalnim i odmazdnim carinama prevazilaze svako ovlašćenje koje je predsedniku dodijeljeno IEEPA zakonom za regulisanje uvoza putem carina. Carine usmjerene na krijumčarenje nisu opravdane jer se ne bave prijetnjama koje su navedene u tim naredbama.“
Veliki udarac Trampovoj strategiji
Finansijska tržišta su, za razliku od Bijele kuće, pozdravila odluku. Američki dolar je ojačao nakon odluke suda, posebno u odnosu na euro, jen i švajcarski franak. Terminske vrijednosti na Volstritu su porasle, a akcije u Aziji su takođe zabilježile rast.
Ako se odluka suda održi, to bi zadalo veliki udarac Trampovoj strategiji da koristi visoke carine kao sredstvo za izvlačenje ustupaka od trgovinskih partnera, vraćanje proizvodnih radnih mjesta u SAD i smanjenje trgovinskog deficita od 1,2 biliona dolara – što su bili neki od ključnih obećanja u njegovoj kampanji.
Odluke suda za međunarodnu trgovinu u Menhetnu, koji se bavi sporovima iz oblasti međunarodnog trgovinskog i carinskog prava, mogu se osporavati pred Saveznim apelacionim sudom u Vašingtonu, a potom i pred Vrhovnim sudom SAD.
(Izvor: Agencije)
