Najveći dio budžeta Glavnog grada Crne Gore – 56,36%, odnosno 86,08 miliona eura opredijeljen je za kapitalna ulaganja, saopštio je gradonačelnik Podgorice Saša Mujović za Bankar.
On je istakao da se time potvrđuje razvojni karakter budžeta, dodajući da je za tekuću potrošnju predviđeno 61,04 miliona eura, odnosno 39,89%, dok su sredstva za otplatu duga planirana u iznosu od 5,89 miliona eura, što čini 3,84% ukupnih rashoda.
“Struktura budžeta jasno ukazuje na stratešku usmjerenost gradske uprave ka investicijama i poboljšanju komunalne i saobraćajne infrastrukture, kroz odgovorno upravljanje javnim finansijama”, rekao je Mujović.
Budućnost Podgorice, kako je kazao, gradi se zajedničkim snagama – u dijalogu, uz međusobno povjerenje i jasno definisanu viziju.
“Upravo zbog toga, naši planovi ostaju realni, sistematični i usmjereni ka stvaranju boljih uslova za sugrađane”, rekao je Mujović.
Za koje potrebe se izdvaja najviše sredstava iz budžeta Glavnog grada?
Najveći dio budžetskih sredstava usmjeren je na kapitalne projekte, pri čemu lokalna infrastruktura zauzima centralno mjesto, s planiranim ulaganjem od 59,14 miliona u izgradnju i rekonstrukciju saobraćajnica, vodovodne i kanalizacione mreže, javne rasvjete, zelenih površina, parkova, i tako dalje. Za nabavku opreme i vozila opredijeljeno je 12,5 miliona, dok su sredstva za građevinske objekte planirana u iznosu od 8,15 miliona. Dodatno, 6,3 miliona predviđeno je za investiciono održavanje.
Ovakva raspodjela sredstava ukazuje na jasno definisane prioritete gradske uprave – podizanje standarda javnih usluga, modernizaciju gradskih sistema i stvaranje funkcionalnog urbanog okruženja.
Koje su najvažnije stavke kapitalnog budžeta Glavnog grada i koje projekte obuhvataju?
Kapitalni budžet Glavnog grada za 2025. godinu iznosi 86,08 miliona eura, što je povećanje od 15,67 miliona eura (22,25%) u odnosu na prethodnu godinu. Veoma je teško izdvojiti koje su to najznačajnije investicije jer ih ima mnogo, ali neke od njih su:
- Izgradnja i sanacija saobraćajnica – ukupno 11 miliona (izgradnja 5 miliona, sanacija 6 miliona)
- Ulaganja u opremu i vozila – ukupno 12,5 miliona (autobusi, vozila za gradska preduzeća i službe poput pauka, vatrogasnih vozila, traktora, mini bagera i drugo)
- Izgradnja gradskog groblja na Ćemovskom polju – 2,2 miliona,
- Ulaganja u šetališta i zelene površine – 3,3 miliona (izgradnju parkova i zelenih površina 2,35 miliona, izgradnja šetališta Ljubović 670.000,00€, šetališta uz Moraču 300.000,00€)
- Rekonstrukcija i adaptacija objekata – 3,48 miliona ( 1,6 miliona za sanaciju fasada krovova zgrada, 1.02 miliona za zamjenu krova na SC ,,Morača”, 250.000,00€ za zamjenu trave na terenu Gradskog stadiona, 230.000,00€ za adaptaciju zelene pijace, 200.000,00€ za adaptaciju kamionske pijace, 180.000,00€ na adaptaciju krova u TC Pobrežje i slično).
Ove investicije obuhvataju infrastrukturne i društvene prioritete, doprinose održivom razvoju i podižu funkcionalnost i estetiku javnih prostora.
Da li je Glavni grad trenutno zadužen i da li uredno servisira svoje finansijske obaveze?
Glavni grad ima određene obaveze po osnovu ranijih zaduženja, ali se sve finansijske obaveze redovno izmiruju bez novih kreditnih zaduživanja, što još jednom potvrđuje odgovorno upravljanje budžetom. Na dan 31. decembar 2024. godine, ukupni iznos duga iznosio je 17.688.972,51 eura, dok su garancije date za obaveze privrednih društava u vlasništvu Glavnog grada iznosile 2.198.778,68 eura. U odnosu na prethodnu godinu, ukupna zaduženost je smanjena za 3.741.352,99 eura.
Koliki su iznosi zaduženja, kod kojih finansijskih institucija i pod kojim uslovima?
Trenutna zaduženja i planirane obaveze za 2025. godinu su sljedeće:
Da li su investitori poput Mohameda Alabara dobrodošli u Podgoricu? Šta Glavni grad može ponuditi investitorima tog profila?
Investitori poput Mohameda Alabara, koji posjeduju značajan kapital, globalnu reputaciju i iskustvo u realizaciji velikih razvojnih projekata, su dobrodošli u Podgoricu. Njihovo prisustvo može značajno doprinijeti ekonomskom rastu, otvaranju novih radnih mjesta, razvoju infrastrukture i jačanju turističkog potencijala Glavnog grada.
Podgorica investitorima nudi strateški položaj, stabilno institucionalno okruženje i povoljan poreski sistem, koji je među najkonkurentnijima u regionu. Gradska uprava se zalaže za efikasne i transparentne administrativne procedure, pravnu sigurnost i otvoren dijalog s investitorima.
Lokalna samouprava spremna je da podrži projekte koji su održivi, usklađeni s razvojnim planovima grada i koji donose dugoročnu društvenu i ekonomsku vrijednost. Podgorica se sve više pozicionira kao grad otvoren za ozbiljne poslovne inicijative, s jasnom proevropskom orijentacijom i vizijom modernog urbanog razvoja.
Koje su oblasti najatraktivnije za ulaganje?
Najatraktivnije oblasti za ulaganje obuhvataju proizvodnju, turizam i informaciono-komunikacione tehnologije, koje su usklađene sa strateškim razvojnim prioritetima Glavnog grada.
U sektoru proizvodnje, posebno u prerađivačkoj industriji, proizvodnji hrane, pića i građevinskog materijala, postoji potencijal za nova zaposlenja, jačanje izvozne baze i razvoj lokalne ekonomije. Ovaj segment je ključan za podsticanje održive privrede i smanjenje zavisnosti od uvoza.
Turizam u Podgorici sve više dobija na značaju, uz fokus na valorizaciju kulturno-istorijskog nasljeđa, prirodnih potencijala i razvoja sportsko-rekreativnih sadržaja. Ova oblast nudi brojne mogućnosti za investicije koje istovremeno promovišu identitet grada i doprinose njegovoj međunarodnoj prepoznatljivosti.
Informaciono-komunikacione tehnologije predstavljaju treći stub razvoja – kao ključni alat digitalne transformacije, unapređenja javnih servisa i stvaranja konkurentnog poslovnog ambijenta za startapove i tehnološke kompanije. Razvoj pametne infrastrukture i IT ekosistema prepoznat je kao neizostavan korak u pozicioniranju Podgorice kao savremenog, inovacionog centra u regionu.
Koju investiciju smatrate najznačajnijom za Podgoricu u narednom periodu i zbog čega?
U narednom periodu planirana je realizacija više kapitalnih investicija koje će imati dugoročan i sveobuhvatan uticaj na razvoj Glavnog grada. Izdvaja se nekoliko strateški važnih projekata koji obuhvataju oblasti komunalne infrastrukture, energetike, saobraćaja, urbanog razvoja i privrede.
Među najznačajnijima je izgradnja centralnog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda – kolektora, kao projekta od nacionalnog značaja, koji će direktno doprinijeti zaštiti životne sredine, čuvanju javnog zdravlja i usklađivanju s evropskim standardima u oblasti ekologije. Pored toga, izgradnja bioenergane, koja će koristiti deponijski biogas za proizvodnju električne energije, predstavlja važan korak ka održivom upravljanju otpadom i jačanju energetske efikasnosti Glavnog grada.
Rekonstrukcija zgrade „Podgoričanka”, kao i razvoj poslovne zone – Business districta, otvaraju prostor za dodatnu valorizaciju urbanih cjelina, stvaranje savremenih sadržaja i osnaživanje ekonomskog kapaciteta grada. Time se kreiraju uslovi za poslovni rast i privlačenje domaćih i stranih investicija.
Modernizacija putne infrastrukture, uključujući rekonstrukciju Bulevara Vojislavljevića – jedne od najopterećenijih saobraćajnica u Podgorici – predstavlja iskorak u pravcu bolje povezanosti, bezbjednosti i efikasnijeg saobraćaja.
Kroz realizaciju navedenih investicija, Glavni grad pokazuje jasan pravac – odgovorno upravljanje resursima i stvaranje konkurentnog i savremenog okruženja. Fokus ostaje na efikasnosti, transparentnosti i uključivanju građana u procese odlučivanja i razvoja.
Kada se može očekivati završetak šetališta uz rijeku Moraču – na potezu od mosta Milenijum do mosta u Zagoriču?
Agencija za izgradnju i razvoj Podgorice privodi kraju radove na šetalištu duž rijeke Morače, na dionici od Ruskog mosta do mosta Milenijum. Paralelno s tim, planiran je nastavak šetališta u pravcu mosta u Zagoriču, a trenutno su u toku pripreme za izradu tehničke dokumentacije i pokretanje postupka javnih nabavki za izbor projektanta.
Početak izvođenja radova na toj dionici zavisiće od više faktora – prije svega, završetka projektne dokumentacije, eventualnog rješavanja imovinsko-pravnih odnosa, kao i budžetskih mogućnosti. Cilj je da se šetalište kontinuirano unapređuje i povezuje kao cjelina uz korito Morače, čime se obogaćuje kvalitet javnog prostora i podstiče zdrav stil života.
Da li postoji plan za izgradnju javnih garaža, i na kojim lokacijama, s obzirom na izražen problem nedostatka parking prostora u Podgorici?
Nedostatak parking prostora predstavlja jedan od izraženijih izazova u Podgorici. U cilju njegovog rješavanja, započeta je izrada projektne dokumentacije za više javnih garaža, uključujući podzemne garaže planirane na sljedećim lokacijama:
- Trg Božane Vučinić,
- Trg Golootočkih žrtava,
- Naselje Prvi maj, blok G3.
Realizacija ovih projekata uslovljena je završetkom tehničke dokumentacije, kao i rješavanjem imovinsko-pravnih odnosa. Dodatno, pokrenute su aktivnosti za postavljanje dvije montažne garaže u Bloku 5, čime bi se relativno brzo obezbijedili novi parking kapaciteti u jednom od frekventnijih dijelova grada.
Ovakvi projekti su dio šire strategije usmjerene na dugoročno i plansko rješavanje problema parkiranja, bez narušavanja zelenih i javnih površina.
Kada se planira početak i završetak rekonstrukcije robne kuće „Podgoričanka” u centru Podgorice?
Rekonstrukcija objekta bivše robne kuće „NA-MA” (Narodni magazin), danas poznate kao „Podgoričanka”, jedan je od značajnih projekata revitalizacije centralne gradske zone. Nakon višegodišnjeg sudskog procesa, objekat je dodijeljen Glavnom gradu.
Sproveden je međunarodni javni konkurs za idejno arhitektonsko rješenje, a prvonagrađeni rad izradio je tim iz Argentine, okupljajući više od 30 stručnjaka iz oblasti arhitekture i zaštite kulturnog nasljeđa. Na osnovu nagrađenog rješenja izrađen je projektni zadatak, koji je osnova za izradu Glavnog projekta. U toku je priprema tenderske dokumentacije za raspisivanje Javnog poziva za izbor projektanta.
Po završetku izrade i revizije Glavnog projekta, slijedi izbor izvođača radova i stručnog nadzora, pribavljanje građevinske dozvole i formalni početak radova. Iako je još rano za precizne rokove, budući da zavisi od dinamike sprovođenja navedenih procedura, gradska uprava ostaje posvećena realizaciji ovog projekta u skladu sa zakonom, urbanističkim planovima i interesom građana.
Koja je procijenjena vrijednost radova na rekonstrukciji ove robne kuće?
Procijenjena vrijednost radova na rekonstrukciji bivše robne kuće biće poznata nakon što se završi izrada i revizija Glavnog projekta. Tek tada će, kroz predmjer i predračun radova, biti moguće precizno utvrditi ukupne troškove rekonstrukcije. Ovaj pristup osigurava transparentnost i realno planiranje budžeta, u skladu sa zakonskim procedurama i standardima projektovanja. Glavni grad će, po okončanju tog procesa, informisati javnost o svim relevantnim podacima.
Kakav je Vaš stav u vezi s primjedbama građana da ovaj objekat, kao i pojedini drugi objekti slične namjene, nisu primjereni za centralnu gradsku zonu?
U potpunosti razumijemo i uvažavamo stavove građana kada je riječ o izgledu i funkciji objekata koji se nalaze u užem centru grada. U konkretnom slučaju objekta bivše robne kuće „NA-MA”, riječ je o prostoru koji je godinama bio zapušten i bez namjene, narušavajući ambijentalnu vrijednost centralne zone.
Dodjelom vlasništva Glavnom gradu, otvorena je mogućnost da se ovom prostoru pristupi planski, odgovorno i s ciljem njegove pune valorizacije. Cilj nije uklanjanje, već očuvanje i transformacija u skladu sa savremenim potrebama, ali i uz poštovanje istorijskog i urbanističkog identiteta prostora.
Rekonstrukcija objekta je i prilika da se kroz kvalitetno arhitektonsko rješenje poboljša urbani ambijent, podigne estetska i funkcionalna vrijednost prostora, te afirmišu savremeni standardi u planiranju i razvoju grada.
Na koje načine planirate da unaprijedite kvalitet života građana Podgorice? Koji su Vaši ključni planovi do kraja mandata?
Vizija razvoja Glavnog grada usmjerena je na izgradnju funkcionalnog, održivog i pristupačnog urbanog prostora, u kojem su potrebe svih građana podjednako važne, a gradske politike jasno usmjerene ka poboljšanju kvaliteta svakodnevnog života. Upravo zbog toga, gradska uprava ostaje posvećena razvoju infrastrukture, zaštiti životne sredine, razvoju javnih servisa, digitalizaciji i jačanju lokalne zajednice.
Unapređenje saobraćajne funkcionalnosti jedan je od prioriteta. Nastavljamo sa realizacijom kapitalnih infrastrukturnih projekata koji uključuju izgradnju i rekonstrukciju saobraćajnica, uvođenje adaptivnog semaforskog sistema, proširenje pješačkih zona i povećanje broja parking mjesta. U fokusu je i poboljšanje javnog prevoza, kroz nabavku novih autobusa i uvođenje besplatnog prevoza za određene kategorije.
Zaštita životne sredine je bitan dio strateškog djelovanja gradske uprave. Mjere koje sprovodimo podižu nivo čistoće, digitalizuju komunalne servise i omogućavaju realizaciju dugoročnih projekata, poput kolektora i bioenergane – sa ciljem stvaranja održive, urednije i zdravije sredine.
Istovremeno, ostajemo posvećeni socijalnoj odgovornosti i inkluziji. Planiramo dalja ulaganja u podršku porodicama, djeci, starijim osobama i osobama s invaliditetom. Ulaganje u sport, kulturu, mjesne zajednice, žensko preduzetništvo, obrazovanje i mlade stub su politike koja afirmiše društvenu ravnotežu i jednak pristup razvojnim resursima.
Digitalna transformacija je još jedan ključan segment. U narednom periodu predviđa se dodatno unapređenje e-servisa u cilju bolje dostupnosti, efikasnosti i transparentnosti rada uprave. Građani će imati jednostavniji i brži pristup informacijama i uslugama, što doprinosi većem povjerenju i boljoj institucionalnoj povezanosti.
Kroz odgovorno planiranje i uključivanje građana u procese odlučivanja, Glavni grad želi da izgradi model upravljanja koji je otvoren, efikasan i usmjeren na rezultat. Svaki uspjeh mjerimo kvalitetom života građana, a svaki naredni korak bazira se na njihovim stvarnim potrebama. U svemu ovome, građani su naš ključni partner.
(Bankar.me)
