Mim token MELANIA, povezan sa prvom damom SAD-a Melanijom Tramp, izazvao je novu buru na kripto tržištu. Prema istrazi Financial Times-a, grupa od 24 digitalna novčanika ostvarila je gotovo 100 miliona dolara dobiti zahvaljujući sumnjivim trgovinskim aktivnostima koje su prethodile zvaničnoj objavi tokena – u vremenskom okviru manjem od tri minuta.
Sumnje na insajdersku trgovinu
Analiza aktivnosti na blokčejnu pokazuje da su ovi novčanici kupili MELANIA tokene u vrijednosti od 2,6 miliona dolara neposredno prije objave lansiranja 19. januara na društvenoj mreži Truth Social. Cijena tokena ubrzo je naglo porasla, a čak 81 odsto svih prodaja izvršeno je unutar prvih 12 sati, omogućivši ranim ulagačima da unovče dobit.
Za poređenje, token TRUMP, povezan sa Donaldom Trampom, lansiran je dva dana ranije bez sličnih aktivnosti prije objave. U njegovom slučaju distribucija je počela nekoliko sekundi nakon javnog otkrivanja, što dodatno naglašava netipičan obrazac trgovine u slučaju MELANIA-e.
Novčanici koji su među prvima kupovali MELANIA tokene povezani su s projektima koji se dovode u vezu sa teksaškim kripto preduzetnikom Hejdenom Dejvisom. Iako je Dejvis u razgovoru sa poznatim YouTube istraživačem Coffeezillom negirao da je imao finansijsku korist ili kontakt sa Melanijinim timom, Financial Times je pomoću analitičkog alata Bubblemaps uspio da poveže rane transakcije sa nalozima povezanim sa njegovim prethodnim poduhvatima, uključujući i kontroverzni token LIBRA koji je navodno zloupotrebljavao lik argentinskog predsjednika Havijera Mileja.
Izazovi regulacije
Iako ponašanje ovih trgovaca očigledno ukazuje na iskorišćavanje povlašćenih informacija, američka Komisija za hartije od vrijednosti (SEC) trenutno ne klasifikuje ovakve tokene kao hartije od vrijednosti – što ih izuzima iz zakonske regulative o trgovanju povlašćenim informacijama. To dodatno produbljuje regulatornu prazninu na tržištu digitalne imovine.
Bivši predsjednik američkog regulatora za terminsko trgovanje (CFTC), Tim Masad, otvoreno je kritikovao uključenost predsjedničkih porodica u komercijalne tokene, opisujući to kao „jasno pogrešno“ zbog mogućih sukoba interesa i političkog uticaja.
Token MELANIA lansiran je preko entiteta MKT World LLC sa sjedištem u Delaveru, koji je Melanija Tramp koristila i u prethodnim poslovnim poduhvatima od 2021. godine. Prema FT-u, ta organizacija je povukla 64,7 miliona dolara kroz primarne prodaje i naknade, ali njena precizna struktura i model raspodjele dobiti nijesu poznati. Melanija Tramp do sada nije javno komentarisala ni vlasničku strukturu ni tržišne aktivnosti povezane sa tokenom.
Ogroman interes izazvao je zagušenje blokčejna Solana, na kojem su MELANIA i TRUMP tokeni distribuirani. U prva 24 sata zabilježeno je 10 miliona transakcija sa ukupnim obimom od 1,25 milijardi dolara, a terminsko trgovanje premašilo je čak 50 milijardi dolara. Popularne kripto aplikacije poput Phantoma i Coinbase-a imale su tehničke poteškoće zbog navale korisnika.
U sedmicama nakon lansiranja, tržište je doživjelo oštar pad: razvojni timovi su počeli da rasprodaju tokene kroz jednostrano obezbjeđivanje likvidnosti, čime je vrijednost MELANIA-e pala sa vrhunca od 13 dolara na svega 0,38 dolara, prije djelimičnog oporavka.
Kontroverzna digitalna istorija Melanije Tramp
Ovo nije prvi put da se Melanija Tramp dovodi u vezu sa kontroverznim kripto projektima. Njena prethodna NFT kolekcija bila je pod lupom zbog potencijalne trgovine pranjem novca. Takođe, 2024. godine najavila je novu NFT platformu sa humanitarnim predznakom, usmjerenu na djecu u hraniteljstvu, što su pojedini analitičari nazvali pokušajem “ispiranja” imidža.
Pojava političkih mim tokena poput MELANIA i TRUMP otvara važno pitanje: mogu li političke ličnosti i njihove porodice legitimno monetizovati svoj imidž kroz neregulisane tokene koji funkcionišu kao visoko spekulativna finansijska imovina?
Iako su tokeni tehnički klasifikovani kao „zabavni“ ili „kolekcionarski“, njihova tržišna dinamika – milioni dolara u prometu, nagli skokovi i padovi vrijednosti, te nejasni izvori profita – sve više podsjeća na finansijske instrumente koji bi u tradicionalnom okruženju podlijegali strogoj regulaciji.
