Kamatne stope na nove kredite privredi i stanovništvu u Srbiji pale su nakon što je došlo do ublažavanja monetarne politike i Narodne banke Srbije (NBS) i Evropske centralne banke (ECB), u prosjeku za jedan do dva procentna poena u odnosu na kraj 2023. godine, pokazuje martovski izvještaj NBS o makroekonomskim kretanjima.
Međutim, i pored toga, kamatne stope na kredite privredi i stanovništvu u Srbiji i dalje su znatno više u poređenju s gotovo svim zemljama regiona, pokazala je analiza analitičara Bloomberg Adrije.
Prema podacima NBS, kamatne stope na dinarske kredite privatnom sektoru u Srbiji u padu su od četvrtog kvartala 2023. godine. Podaci iz januara 2025. pokazuju da je kamatna stopa na dinarske kredite privredi iznosila 7,6 odsto, dok je krajem 2023. godine bila 8,3 odsto. Kamatna stopa na dinarske kredite stanovništvu, prema navodima NBS, u januaru 2025. godine iznosila je 10,1 odsto, dok je krajem 2023. bila 12,5 odsto. U centralnoj banci napominju da su kamatne stope na stambene kredite ograničene na nivou od pet odsto za ovu godinu, a uvedena su i ograničenja na kamatne stope za druge vrste kredita građanima.
Tako je prosječna ponderisana nominalna kamatna stopa na stambene kredite krajem januara 2025. godine iznosila 4,93 odsto, dok je za ostale kredite iznosila 11,26 odsto (za dinarske pozajmice) i 5,58 odsto (za kredite u stranoj valuti).
NBS je objavila da maksimalna nominalna kamatna stopa za stambene kredite iznosi pet odsto, dok je za ostale kredite maksimalna kamatna stopa 14,08 odsto (za dinarske pozajmice) i 6,98 odsto (za kredite u eurima).
Prema riječima više analitičarke Bloomberg Adrije Marine Petrov Savić, u Srbiji je “preslikavanje” povećanja referentnih stopa centralnih banaka od 2022. godine na kamate kredita bilo najefikasnije. “Tako i u posljednjim mjesecima sa padom referentnih kamata vidimo izraženiju korekciju.”
Ona kaže da se, s obzirom na to da su kamatne stope na novoodobrene stambene kredite ograničene, ne vidi promjena dinamike, niti to da se krediti odobravaju po nižim stopama od maksimalno dozvoljene.
“Zanimljivo je i to što su, kada uporedimo kamatne stope u zemljama u regionu, one u Srbiji relativno visoke. Privreda se u Srbiji zadužuje u prosjeku po kamati od 5,8 odsto, dok se u Sloveniji preduzeća u prosjeku zadužuju po kamati od 4,1 odsto, što ima osnova jer kod ove dvije zemlje postoji razlika opšteg nivoa rizika.”
Analitičarka Bloomberg Adrije kaže da je slično i kod zaduživanja stanovništva. “Tu je u Srbiji prosečna kamatna stopa 8,7 odsto, a u Severnoj Makedoniji tek 4,8 odsto, dok u BiH iznosi oko 5,4 odsto, što se već ne može opravdati razlikom rizičnosti zemalja.”
Izvor: Bloomberg Adria
