Poreska uprava je u 2024. godini ostvarila značajan rast prihoda od poreza na imovinu i imovinska prava, koji je iznosio preko 13 miliona eura – što je povećanje od 16% u odnosu na prethodnu godinu. Kako je portlu Bankar.me saopšteno, kontrole, posebno u sektoru izdavanja nekretnina su pooštrene, ali i dalje postoji siva zona kada je u pitanju kratkoročni zakup putem internet platformi, odnosno izdavanje stanova na dan. Iz Poreske uprave poručuju da se radi na izmjenama zakona koje bi poreskim inspektorima omogućile veće ovlašćenje za nadzor, smanjila siva ekonomija i povećala naplata.
Prema zvaničnim podacima Monstata, u Crnoj Gori postoji oko 400.000 stanova, što znači da svako domaćinstvo u prosjeku posjeduje dvije nekretnine. Pojedini imaju u svojom posjedu i više nekretnina koje rentiraju, a po tom osnovu dužni su da plate i porez. U Poreskoj upravi za portal Bankar.me kažu da bilježe rast naplate poreza ove vrste.
„Naplata poreza na imovinu i imovinska prava u 2024. godini iznosila je 13.054.588,50 eura, dok je u 2023. godini ta cifra bila 11.204.184,96 eura. To predstavlja povećanje od 1.850.403,54 eura, odnosno 16% u odnosu na prethodnu godinu“, saopštili su iz Poreske uprave.
Objašnjavaju da oni koriste sve raspoložive mehanizme zakonodavne regulative koja obavezuje lica koja se bave pravnim poslovima, odnosno notare, da dostavljaju ovjerene ugovore o zakupu.
„Ukoliko se utvrdi da zakupodavac nije prijavio prihod od zakupa, Poreska uprava inicira inspekcijski nadzor kako bi se utvrdio iznos poreza po osnovu istog i u toku inspekcijskog nadzora predala godišnja prijava poreza na dohodak fizičkog lica“, objašnjavaju iz Poreske uprave.
Stan na dan sve popularniji, Poreska nema ovlašćenja za kontrole
Međutim, ono što predstavlja problem inspektorima je izdavanje „stan na dan“, koje je sve popularnije, ali i isplativije. Platforme za izdavanje stanova poput Bookiga ili Airbnb vrve od oglasa za izdavanje stanova u ovu svrhu.
“Poreska uprava po sadašnjim zakonskim regulativama nema ovlašćenja da vrši inspekcijski nadzor kod fizičkih lica koja nijesu registrovana za obavljane djelatnosti iznajmljivanje ”stan na dan”, osim po nalogu suda kad se utvrdi da pojedina fizička lica obavljaju oporezivu djelatnost”, navode iz Poreske i poručuju da se radi se na izmjeni seta zakona kako bi se poreskim inspektorima dala ovlašćenja da u narednom periodu mogu vršiti inspekcijski nadzor i kod ovih lica.
Kada je u pitanju kratkoročno iznajmljivanje smještaja putem internet platformi možemo reći da je ta oblast prepoznata kao siva zona, ali da i u tom segmentu postoje obveznici koji bi platili porez. Već smo u komunikaciji sa internet platformama kako bi kreirali registar, uspostavili komunikaciju na nivou sistema i dobili podatke o broju noćenja, iznosa naplaćenog po tom osnovu i našli najlakši način da se porez uplati“, kazu u Poreskoj.
Ko treba da plati porez, kada i koliko?
Iz Poreske uprave objašanjvaju da se dohotkom od imovine smatraju se ukupni prihodi ostvareni od davanja u zakup pokretne i nepokretne imovine i to prihodi od iznajmljivanja soba, apartmana, kuća i stanova za odmor putnicima i turistima, ako je plaćena boravišna taksa, prihodi od iznajmljivanja soba, apartmana, kuća i stanova za odmor putnicima i turistima, ako je zaključen ugovor o zakupu sa turističkom agencijom ili lokalnom turističkom organizacijom, i po tom osnovu ostvarena prosječna popunjenost kapaciteta od najmanje 60 dana na godišnjem nivou i ostali prihodi, odnosno izdavanje stanova i kuća za stanovanje – period duži od 60 dana, izdavanje poslovnih prostorija, garaža i nestambenih prostorija.
„Poresku osnovicu (oporezivi prihod) za plaćanje poreza na dohodak na prihode od imovine čini razlika između ukupnog prihoda ostvarenog od izdavanja u zakup navedene imovine i ukupnih troškova nastalih u vezi ostvarivanja tih prihoda, u istom poreskom periodu. Dohodak od imovine oporezuje se sa poreskom stopom od 15%”, navode iz Poreske uprave.
Obveznik poreza na dohodak fizičkih lica dužan je da, kako su objasnili, po isteku fiskalne godine, nadležnom poreskom organu (prema mjestu prebivališta) podnese godišnju poresku prijavu za obračunavanje i plaćanje poreza na dohodak fizičkih lica.
„Godišnja prijava se podnosi na Obrascu GPP-FL, do kraja aprila tekuće godine za prethodnu godinu. Poreski obveznik sam obračunava porez na dohodak u godišnjoj poreskoj prijavi, primjenom poreske stope (član 10 Zakona o porezu na dohodak fizičkih lica) na poresku osnovicu (član 8 Zakona), s tim što se od ukupno obračunatog poreza odbija iznos akontativno plaćenog poreza tokom godine“, objašnjavaju iz Poreske.
Ako je poreski obveznik tokom godine, platio više poreza nego što je dužan po godišnjoj poreskoj prijavi, više plaćeni porez mu se na njegov zahtjev vraća ili se uračunava u akontaciju za naredni poreski period.
„Akontaciju poreza na prihode od imovine tokom godine obračunava, obustavlja i uplaćuje isplatilac prihoda (pravno lice ili preduzetnik), pri svakoj naplati prihoda (član 49a Zakona o porezu na dohodak fizičkih lica)”, ističu iz Poreske.
(Izvor: Bankar.me)
