Crna Gora će do 2040. godine dostići prosjek Evropske unije po iznosu zarada i kupovnoj moći građana, kao i po kvalitetu života. To je glavni cilj predloga Prostornog plana Crne Gore do 2040, kojeg je juče usvojila Vlada.
To će, kako se navodi, biti ostvareno održivim razvojem visokoplatežnog turizma uz zaštitu obalnog pojasa od stanogradnje, razvoj rudarstva,prerađivačke industrije, energetike, kao i poljoprivrede do nivoa da proizvodimo dovoljno voća, povrća, mliječnih i mesnih proizvoda za svoje potrebe.
Prosječna plata u Crnoj Gori sada je hiljadu eura,dok je prosjek na nivou EU oko dvije i po hiljade. Crnogorski BDP po glavi stanovnika je 11 hiljada eura,dok je prosjek u EU duplo veći. Kupovna moć građana Crne Gore je na 50 odsto prosjeka EU.
Očekuje se značajan ekonomski rast podstaknut realizacijom krupnih infrastrukturnih projekata sa pozitivnim multiplikativnim efektima, uz angažovanje domaćih resursa, posebno u oblasti turizma. Iako su pozitivni trendovi očekuju u većini sektora, ključni generatori rasta očekuju se u oblastima saobraćaja, energetike, turizma i poljoprivrede, navedeno je u Prostornom planu.
OGRANIČENJEGRADNJE STANOVA UZ OBALU
Planom se predviđa izgradnja svih najavljenih auto-puteva i brzih cesti: Bar-Boljare, Jadransko-jonski, kraka auto-puta od Podgorice za Skadar, od Andrijevice ka Rožajama i Peći, brzih cesti duž primorja, od Podgorice do Nikšića i Šćepan polja i od Bijelog Polja i Pljevalja prema BiH i Sarajevu.
Plan preporučuje da se opštinskim planskim dokumentima ograniči stanogradnja u zoni od hiljadu metara od morske obale, da se taj prostor isključivo koristi za izgradnju luksuznih hotela sa četiri i pet zvijezdica. Cilj toga je da se do 2040. broj turista poveća sa sadašnjih 2,6 na tri miliona,a broj noćenja sa 15 na 20 miliona.
POTREBNO NOVIH 2.000 GIGAVATA
U energetskom dijelu Plana navedeno je da će Crnoj Gori do 2040.godine,za širenje stambenih i turističkih naselja i razvoj industrije, trebati novih 2.000 gigavat sati godišnje iz obnovljivih izvora. Odnosno da proizvodnja treba da se povećati sadašnjih oko 3.400 gigavat sati na 5.400 gigavat sati, uz vjerovatno gašenje TE Pljevlja nakon ovog perioda.
Novi gigavati se planiraju ostvariti povećanjem proizvodnje iz solarnih i vjetroelektrana, ali se navodi da se radi o nestabilnim izvorima (proizvodnja zavisi od sunca i vjetra) i da je zbog stabilnosti energetskog sistema potrebno proizvodnju iz ovih izvora povezati sa stabilnim proizvođačima
– reverzibilnim hidroelektranama i baterijskim sistemima. Ukazano je da su do sada izdati urbanističko tehnički uslovi za 38 novih velikih solarnih elektrana i sedam vjetroelektrana.
Kao nužne za buduću stabilnost energetskog sistema navode se hidroelektrane Komarnica i Kruševo, za koje se već priprema projektna dokumentacija. Navedeni su energetski projekti povezivanja jezera Slano i Krupac, nastavak istraživanja i mogućnosti korišćenja Ćehotine,Morače i crnogorskog dijela Bilećkog jezera. U planu su i tri gasne elektrane u blizini Luke Bar, kod Kombinata aluminijuma u Podgorici i u Pljevljima,koje će zavisiti od buduće gasifikacije.
Navedeno je i da dosadašnja istraživanja nafte i gasa u crnogorskom podmorju nisu optimistična, ali da će biti nastavljena jer bi otkrivanje ovih domaćih energenata bilo velika razvojna šansa.
(Opširnije u Vijestima)
