Emanuel Makron opisao je povratak Donalda Trampa kao „elektrošok“ koji bi trebalo da natjera Evropu da obezbijedi sopstvenu budućnost, kao i budućnost Ukrajine.
U intervjuu za Financial Times, nedugo nakon što se Tramp saglasio s Vladimirom Putinom da održe hitne mirovne pregovore, francuski predsjednik zagovarao je potrebu da Evropa „ojača“ odbranu i ekonomiju.
Inzistirao je na tome da samo ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski može pregovarati u ime svoje zemlje, upozoravajući da bi dozvoljavanje „mira koji je kapitulacija“ bila „loša vijest za sve“, uključujući i SAD.
„Jedino pitanje u ovoj fazi je da li je predsjednik Putin zaista, održivo i vjerodostojno spreman da pristane na prekid vatre na ovoj osnovi. Nakon toga, na Ukrajincima je da pregovaraju s Rusijom“, rekao je Makron i dodao: „Svi moramo ostati kolektivno budni.“
Francuski lider već dugo tvrdi da bi Evropa trebalo da preuzme veću odgovornost za sopstvenu bezbjednost, što bi bilo moguće samo povećanjem ekonomske nezavisnosti i smanjenjem oslanjanja na SAD i Kinu.
Opisao je Trampov povratak u Bijelu kuću kao potres koji bi trebalo da podstakne EU da investira u sopstvenu odbranu, ekonomski i tehnološki oporavak. To bi značilo napuštanje fiskalnog i monetarnog okvira, koji je prvi put dogovoren u EU 1992. godine, a koji je opisao kao „zastario“.
„Ovo je trenutak za Evropu da ubrza i djeluje“, rekao je, upozoravajući na rizik od neuspjeha za EU. „Nema izbora. Ponestaje rješenja.“
Otvoreno je pitanje može li Makron okupiti druge evropske zemlje za svoj program, pogotovo jer je znatno oslabljen kod kuće i u Briselu političkom paralizom koja je uslijedila nakon prošlogodišnjih prijevremenih izbora. Iscrpljene javne finansije Francuske takođe ograničavaju njenu sposobnost da napravi neophodne investicije u odbranu i druge prioritete.
Bez obzira na to, francuski predsjednik podržao je stav Trampove administracije da je odgovornost Evrope da osigura bezbjednost Ukrajine, rekavši da to proizilazi iz generacijske i dvostranačke promjene prioriteta američke spoljne politike – od Evrope ka Aziji.
Američki unilateralizam nije počeo s Trampovim povratkom na vlast, dodao je Makron, istakavši da „nije dobio poziv“ unaprijed od Bajdenove administracije o sporazumu o nuklearnoj podmornici Aukus s Australijom i Velikom Britanijom ili o povlačenju iz Avganistana.
„Ono što Tramp govori Evropi jeste da je na vama da nosite teret. A ja kažem, na nama je da to preuzmemo“, rekao je Makron.
Dok su mnogi evropski lideri bijesno reagovali na Trampove razgovore s Putinom o okončanju rata u Ukrajini, Makron je djelovao optimističnije. Nakon što je početkom sedmice telefonom razgovarao s Trampom, Makron je rekao da „nije iznenađen“ potezom američkog predsjednika.
Rekao je da je Tramp stvorio „prozor mogućnosti“ za dogovoreno rješenje, gdje „svako mora odigrati svoju ulogu“.
