Mala grupa zemalja kontroliše najveće svjetske rezerve minerala koji pokreću savremenu ekonomiju, pokazuju najnoviji podaci Američkog geološkog zavoda (USGS) iz izvještaja Mineral Commodity Summaries 2026, dopunjeni podacima Svjetske nuklearne asocijacije. Analiza obuhvata 18 ključnih sirovina, od željezne rude i bakra do rijetkih zemnih metala i kobalta, a otkriva da je u više slučajeva jedna država vlasnica izuzetno velikog udjela globalnih zaliha, što otvara pitanja o sigurnosti lanaca snabdijevanja i geopolitičkom uticaju.
Australija prednjači
Dok pojedine zemlje dominiraju samo jednom sirovinom, Australija se izdvaja širinom svog mineralnog bogatstva. Zauzima prvo mjesto po rezervama u čak pet kategorija, što je čini zemljom s jednim od najraznovrsnijih resursnih portfelja na svijetu. Riječ je o zlatu s udjelom od 20 odsto svjetskih rezervi, uranijumu s 28 odsto, željeznoj rudi s 31 odsto, cinku s 27 odsto i manganu s 32 odsto.
Posebno je značajna njena pozicija u željeznoj rudi, sirovini koja je temelj proizvodnje čelika i time ključna za građevinarstvo, infrastrukturu i tešku industriju širom svijeta. Jednako važna je i uloga Australije u snabdijevanju uranijumom, s obzirom na to da nuklearna energija ponovo dobija na značaju u globalnim planovima dekarbonizacije energetskog sektora.
Kina drži strateški ključne pozicije u rijetkim zemnim metalima i grafitu
Kina vodi po svjetskim rezervama rijetkih zemnih metala s udjelom od 52 odsto, kao i grafita s 32 odsto. Riječ je o dvije sirovine koje se nalaze u samom središtu modernih industrijskih lanaca snabdijevanja. Rijetki zemni metali, grupa od sedamnaest hemijskih elemenata, nezaobilazni su u proizvodnji baterija za električna vozila, vjetroturbina, poluprovodnika i naprednih odbrambenih sistema, poput sistema za navođenje i senzora. Njihova posebna važnost proističe iz činjenice da ih je u mnogim naprednim tehnologijama izuzetno teško ili gotovo nemoguće zamijeniti drugim materijalima, što Kini daje značajan uticaj na globalne tehnološke i odbrambene industrije. Grafit je, pak, ključan sastojak anoda u litijum-jonskim baterijama, čime se njegov značaj dodatno povezuje s ubrzanim rastom tržišta električnih vozila.
Zemlje u kojima su rezerve najkoncentrisanije
Neke od najvažnijih svjetskih mineralnih rezervi koncentrisane su u samo jednoj državi, što stvara izraženu zavisnost globalnih lanaca snabdijevanja od malog broja proizvođača. Južna Afrika drži čak 83 odsto svjetskih rezervi metala platinske grupe, u koje spadaju platina, paladijum i rodijum, a koji se koriste u katalizatorima za smanjenje emisija u automobilskoj industriji i u proizvodnji vodonikovih gorivnih ćelija.
Maroko kontroliše 69 odsto rezervi fosfata, sirovine ključne za proizvodnju mineralnih đubriva i time direktno povezane sa svjetskom sigurnošću snabdijevanja hranom. Demokratska Republika Kongo raspolaže polovinom, odnosno 50 odsto, globalnih rezervi kobalta, metala nezaobilaznog u proizvodnji baterija za električna vozila i prenosivu elektroniku.
Indonezija se ističe kao vlasnica 44 odsto svjetskih rezervi nikla, još jednog ključnog sastojka baterija za električna vozila, dok Rusija drži najveći udio u rezervama dijamanata sa 44 odsto.
Pregled po regionima
U Aziji i Okeaniji izdvajaju se Rusija s 44 odsto svjetskih rezervi dijamanata, Kina s 32 odsto rezervi grafita i 52 odsto rezervi rijetkih zemnih metala, Indonezija s 44 odsto rezervi nikla i Australija, koja osim već pomenutog zlata, uranijuma, željezne rude, cinka i mangana potvrđuje status regionalnog resursnog lidera.
Na američkom kontinentu Kanada prednjači u rezervama potaše, sirovine za proizvodnju đubriva, s udjelom od 45 odsto, Sjedinjene Američke Države vode u rezervama uglja s 23 odsto, Peru drži 18 odsto svjetskih rezervi srebra, dok Čile kombinuje vodeću poziciju u bakru s 21 odsto i litijumu s 25 odsto, što ga čini jednim od najvažnijih igrača u snabdijevanju sirovinama za energetsku tranziciju.
Afrika se ističe izuzetno visokom koncentracijom pojedinih resursa. Maroko drži 69 odsto rezervi fosfata, Gvineja 26 odsto rezervi boksita, sirovine iz koje se proizvodi aluminijum, Demokratska Republika Kongo polovinu svjetskih rezervi kobalta, a Južna Afrika čak 83 odsto rezervi metala platinske grupe, što taj region čini nezaobilaznim u razgovorima o budućoj sigurnosti globalnih lanaca snabdijevanja.
Lidermedia.hr
