Vijest da je Interkapital hartije od vrijednosti postao član Budimpeštanske berze daje razlog hrvatskim investitorima da pažljivije obrate pažnju na susjedno tržište akcija, čije kretanje uglavnom diktira nekoliko akcija. Mađarsko tržište akcija, izraženo indeksom BUX, imalo je odličnu prvu polovinu godine. Ovaj berzanski pokazatelj kraj juna dočekao je na 139.892 boda, a tokom prvog polugodišta skočio je 26 odsto.

Za poređenje, indeks Zagrebačke berze CROBEX u prvih šest mjeseci ojačao je solidnih 16 odsto. Po tom pokazatelju, mađarska berza bilježi jedan od boljih rezultata u Evropi, posebno u regionu srednje i istočne Evrope. Na primjer, rumunski BET skočio je 33,4 odsto, austrijski ATX 21,6 odsto, dok je poljski WIG30 u prvom polugodištu zabilježio rast od 11,5 odsto. Jedino je češki PX prvo polugodište zaključio padom od 3,7 odsto.

Nova najviša vrijednost

BUX je trenutno na rekordnim nivoima od 140 hiljada bodova, a to može da zahvali „velikoj četvorci“. Riječ je o akcijama četiri mađarske kompanije koje čine čak 90 odsto težine indeksa, sastavljenog od ukupno 17 komponenti. To su akcije OTP banke, sa gotovo 40 odsto težine, naftne kompanije MOL, sa 24,4 odsto, farmaceutske kompanije Gedeon Richter, sa nešto manje od 22 odsto, te Magyar Telekoma, sa 6,5 odsto težine.

Najveći rast cijene u prvom polugodištu ostvarila je upravo posljednja akcija, skočivši 48 odsto. Cijena na berzi kreće se iznad 2.600 forinti, odnosno 7,4 eura. Tokom juna akcija je dostigla i novi istorijski maksimum od 2.794 forinte. Glavni pokretači ovogodišnjeg rasta bili su izuzetno efikasno upravljanje troškovima u okruženju pada prihoda, povećanje profitabilnosti i politika izdašnih isplata dobiti akcionarima, kroz dividende i programe otkupa sopstvenih akcija.

Za dividendu je ove godine isplaćeno više od 136 milijardi forinti, odnosno 383,3 miliona eura, nasuprot 255,8 miliona eura prošle godine. Kada je riječ o drugom obliku povrata dobiti, u obavještenju na berzi prije nekoliko dana mađarski telekom, koji je u vlasništvu njemačkog DT-a, naveo je da je od polovine maja do kraja juna otkupio 17,1 milion sopstvenih akcija, vrijednih 46,3 milijarde forinti, odnosno 130,1 milion eura.

Kada je riječ o poslovanju, izvještaj za prvi kvartal pokazuje da su ukupni prihodi MT-a iznosili 238,1 milijardu forinti, što je pad od 1,5 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Pad je prvenstveno uzrokovan nižom prodajom u IT sektoru i smanjenjem izvoznih aktivnosti mobilnih uređaja trećim stranama. Bruto dobit porasla je 3,5 odsto, na 155,3 milijarde forinti, zahvaljujući rastu telekomunikacionih usluga i boljim maržama u IT segmentu, uprkos nižim prihodima.

EBITDA je zabilježila rast od 3,8 odsto, na 109,2 milijarde forinti, dok je EBITDA nakon najmova porasla četiri odsto i iznosila 101,4 milijarde forinti. Neto dobit porasla je 7,5 odsto, na 58,7 milijardi forinti.

Profitabilnost OTP-a

Akciju telekoma po rastu prati OTP banka. Najveća mađarska banka na berzi je u prvom polugodištu skočila 31 odsto i trguje se po rekordnih 46 hiljada forinti, što je nešto manje od 130 eura. Razlozi rasta cijene akcije mogu se pronaći u finansijskom izvještaju za prvi kvartal, koji je pokazao da OTP grupa posluje sa izuzetno visokom efikasnošću. Prilagođena neto dobit iznosila je 324,4 miliona forinti, odnosno 911 hiljada eura, što je devet odsto više na godišnjem nivou. Pokazatelj povrata na kapital (ROE) dostigao je 12,8 odsto, što OTP svrstava među profitabilnije bankarske grupacije u Evropi.

Uprkos smanjenju kamatnih stopa Evropske centralne banke (ECB), OTP-u su neto kamatni prihodi skočili 17 odsto na godišnjem nivou, podstaknuti poboljšanjem marži na ključnim tržištima, poput eurozone, kao i podružnice u Uzbekistanu. Neto kamatna marža grupe popela se na 4,59 odsto. Mađarska banka u tom segmentu osjetila je i pozitivne efekte uvođenja eura u Bugarskoj; marža bugarske podružnice porasla je 11 baznih poena zbog smanjenja obavezne rezerve nakon ulaska u eurozonu.

I OTP se, kao i Magyar Telekom, uključio u direktnu podršku cijeni akcije na berzi kroz sprovođenje programa otkupa sopstvenih akcija. Na primjer, tokom samog juna banka je u više navrata kupovala velike pakete sopstvenih akcija na Budimpeštanskoj berzi po cijenama iznad 40 hiljada forinti.

Skuplja nafta, rast MOL-a

Nešto manje od 26 odsto rasta cijene ostvarila je akcija MOL-a, suvlasnika Ine i vjerovatno budućeg najvećeg akcionara Naftne industrije Srbije. Rast vrijednosti na nešto manje od 3.800 forinti, odnosno oko 11 eura, podstaknut je specifičnim makroekonomskim i operativnim faktorima. Iako su se mađarske kompanije suočavale sa poreskim pritiscima, jedan od ključnih razloga koji objašnjavaju snažan interes investitora jeste to što je krajem februara izbio vojni sukob na Bliskom istoku, što je izazvalo već poznati skok cijena sirove nafte i gasa na globalnom nivou.

U izvještaju za prvi kvartal navedeno je da se EBITDA Upstream segmenta, odnosno istraživanja i proizvodnje, popela na 346 miliona dolara. Zbog toga je ovaj segment bio glavni oslonac cijele kompanije, a u izvještaju se navodi i da je rast profitabilnosti bio direktna posljedica „podržavajućeg okruženja cijena sirove nafte i prirodnog gasa“. S druge strane, čista CCS EBITDA downstream segmenta, odnosno prerade i prodaje, oštro je pala na svega 69 miliona dolara.

Downstream je bio pod velikim pritiskom zbog „kombinacije problema sa snabdijevanjem sirovom naftom, ograničenih obima prerade i kontrole cijena“. Glavni operativni šok bio je izuzetno dugotrajan i nezapamćen prekid rada naftovoda Družba. Ipak, EBITDA segmenta maloprodaje goriva porasla je na 177 miliona dolara. Rezultat je podržan povoljnim kursnim razlikama, a ono što je impresioniralo tržište jeste činjenica da je ovaj rast ostvaren uprkos uvedenim ograničenjima cijena i marži širom regiona u tom kvartalu. Možda najvažniji okidač za rast akcije na berzi bila je zvanična potvrda rukovodstva kompanije da MOL ne mora da mijenja svoje finansijske smjernice za ovu godinu.

Gedeon Richter i kursni pritisci

Vrijednost farmaceutskog giganta Gedeon Richter tokom prvog polugodišta porasla je 22 odsto. Istorijski maksimum od 13.340 forinti dostignut je u aprilu, dok se trenutna cijena stabilizovala oko nivoa od 12.100 forinti, odnosno 34 eura. Uz rast cijene, akcionari su dobili i 120 milijardi forinti dividende, odnosno 337,3 miliona eura. U prvom kvartalu kompanija je ostvarila 1,7 odsto manje prihode, od 220,2 milijarde forinti, od čega su prihodi farmaceutskog sektora pali 1,3 odsto, na 217,3 milijarde forinti.

Izvještaj potvrđuje da je stalni kursni pritisak, najviše zbog slabljenja američkog dolara i jačanja mađarske forinte, stvorio negativan efekat veći od sedam procentnih poena na prijavljene prihode. Uprkos tome, tržište dugoročno vrednuje Richterovu strategiju prelaska u evropsku „midpharma“ ligu, uz visoka ulaganja u istraživanje i razvoj. Iako su kvartalni rezultati nominalno promašili dio analitičkih procjena zbog kursnih razlika i trenutka isporuka, uprava je zadržala cjelogodišnje smjernice visokog jednocifrenog rasta.