Generalni direktor Direktorata za geologiju i rudarstvo u Ministarstvu energetike i rudarstva Crne Gore, Marko Vučinić, učestvovao je na međunarodnom okruglom stolu „From Waste to Resource – Raw Material Recovery from Mine Tailing in the Western Balkans“, koji su u Briselu 3. jun 2026. – organizovali CEPS (Centre for European Policy Studies) i Open Society Foundations Western Balkans.
Okrugli sto je okupio predstavnike Evropske komisije, vlada zemalja regiona, međunarodnih finansijskih institucija, industrije i stručne javnosti kako bi razmotrili mogućnosti valorizacije kritičnih mineralnih sirovina iz rudarskih jalovišta.
U fokusu razgovora bile su nove evropske politike usmjerene na obezbjeđivanje sigurnog snabdijevanja kritičnim sirovinama neophodnim za energetsku tranziciju, digitalnu ekonomiju i razvoj savremenih industrija. Posebna pažnja posvećena je mogućnostima iskorišćavanja postojećih rudarskih jalovišta kao sekundarnih izvora kritičnih sirovina, čime bi se istovremeno rješavali dugogodišnji ekološki problemi i stvarale nove razvojne prilike za zemlje regiona.
Tokom događaja predstavljena su tri pilot lokacije u Albaniji, Kosovu i Sjevernoj Makedoniji, na kojima su identifikovani značajni potencijali kritičnih sirovina iz istorijskih rudarskih jalovišta. Učesnici su razmatrali korake potrebne da takve lokacije budu kandidovane za status strateških projekata Evropske unije u okviru Akta o kritičnim sirovinama (Critical Raw Materials Act – CRMA), kao i mogućnosti finansiranja kroz instrumente Evropske unije, Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) i Zapadnobalkanskog investicionog okvira (WBIF).
Generalni direktor Marko Vučinić istakao je da Crna Gora pažljivo prati evropske trendove u oblasti kritičnih sirovina i održivog upravljanja u rudarstvu.
Na okruglom stolu je ocijenjeno da Zapadni Balkan može postati važan partner Evropske unije u obezbjeđivanju kritičnih sirovina, posebno kroz projekte koji kombinuju zaštitu životne sredine, sanaciju i rekultivaciju rudnika i jalovišta i razvoj novih kapaciteta. Evropske institucije sve više prepoznaju potencijal kritičnih mineralnih sirovina iz jalovišta kao važan element evropskog lanaca snabdijevanja.
Učešće predstavnika Ministarstva energetike i rudarstva na ovom događaju predstavlja dio kontinuiranih aktivnosti usmjerenih na praćenje evropskih politika u sektoru mineralnih sirovina, jačanje međunarodne saradnje i identifikovanje novih razvojnih mogućnosti za rudarski sektor.
Važno je istraći da Crna Gora raspolaže kritičnim mineralnim sirovinama i da najveći potencijal predstavljaju ležište bakra (Cu) u Varinama (Pljevlja) uz koji se javlja i titanijum (Ti) sa procjenom vjerovatnoće za kobalt (Co), nikal (Ni), indijum (In), germanijum (Ge), galijum (Ga) i metali rijetkih zemalja (REE), ležište cinka i olova Sjekirica (Berane i Andrijevica) jer se uz cink i olovo kao prateće mineralne sirovine javljaju srebro (Ag) i bakar (Cu) sa procjenom vjerovatnoće za antimon (Sb), kobalt (Co), indijum (In), germanijum (Ge), bizmut (Bi), magnan (Mn) i metali rijetkih zemalja (REE) i ležište Barita (BaSo4) Potkovač (Pljevlja).
Prema zaključcima sa okruglog stola, naredni period biće obilježen intenzivnijom saradnjom između Evropske unije i zemalja Zapadnog Balkana na projektima koji povezuju održivo rudarstvo i kritične mineralne sirovine, što otvara dodatne mogućnosti i za Crnu Goru.
