U svijetu finansija trenutno se vodi tihi rat za digitalni suverenitet Evrope. Dok Evropska centralna banka (ECB) sve glasnije upozorava na rizike koje donose privatni stablecoini, odnosno digitalne valute vezane za stabilnu imovinu, najveće evropske banke ne gube vrijeme i ubrzano razvijaju sopstvene digitalne proizvode.
Sukob u vrhu: Frankfurt protiv privatnog novca
Evropska centralna banka zauzela je čvrst stav: budućnost digitalnog novca u Evropi mora se graditi na digitalnom euru, a ne na privatnim rješenjima. Izabel Šnabel, članica Izvršnog odbora ECB-a, upozorila je da privatne inovacije mogu donijeti koristi, ali i ozbiljne opasnosti po finansijski sistem.
Glavni rizici koje ističe ECB:
- Masovno povlačenje depozita: U kriznim trenucima, novac bi mogao brzo da „pobjegne“ iz banaka u digitalne tokene.
- Slabljenje monetarne politike: Centralne banke bi mogle izgubiti kontrolu nad tokovima novca.
- Dominacija dolara: Širenje stablecoina moglo bi dodatno ojačati američku valutu, čak i bez jačih ekonomskih temelja, samo zbog „mrežnog efekta“.
„Digitalni dolar“ kao prijetnja suverenitetu
Predsjednica ECB-a, Kristin Lagard, odbacila je ideju da bi privatni stablecoini vezani za euro trebalo da imaju glavnu ulogu, naglašavajući da bi oni mogli ugroziti finansijsku stabilnost.
S druge strane, američki zvaničnici, poput guvernera FED-a Kristofera Volera, otvoreno kažu da širenje stablecoina zapravo širi uticaj američke monetarne politike širom svijeta.
Pitanje opstanka: Strateška autonomija Evrope
Boris Vujčić, guverner Hrvatske narodne banke i budući potpredsjednik ECB-a, poručuje da Evropa ne smije prepustiti budućnost plaćanja američkim kartičnim sistemima ili dolarizovanim tokenima.
Prema njegovim riječima, digitalni euro je pitanje strateške autonomije starog kontinenta.
Ova debata između Frankfurta i Vašingtona mnogo je više od tehnologije – to je borba za kontrolu nad infrastrukturom u kojoj ćemo svi poslovati u decenijama koje dolaze.
Izvor: Blic
