CBCG, u međuvremenu, pažljivo prati razvoj koncepta digitalnog eura i kroz saradnju sa centralnim bankama članicama Evropskog sistema, osigurava blagovremenu informisanost, saopšteno je iz vrhovne monetarne institucije
Evropska unija ulazi u završnu fazu priprema za uvođenje digitalnog eura nove, elektronske forme zajedničke valute kojom bi građani mogli plaćati brzo, sigurno i nezavisno od komercijalnih banaka, prenosi Pobjeda.
Projekat koji predvode Evropska centralna banka (ECB) i Evropska komisija već se naziva najvažnijom monetarnom reformom u istoriji eurozone.
Plan
Ako sve bude teklo po planu, odluka o njegovoj implementaciji biće donesena do kraja godine, a prve probne transakcije očekuju se naredne godine.
Glavna ideja je da građani mogu plaćati direktno novcem centralne banke, a ne preko komercijalnih banaka ili kartičarskih kompanija (Visa, Mastercard itd.). Plaćanja digitalnim eurom trebalo bi da budu bez provizije za obične transakcije (kupovina, slanje novca, plaćanje računa).
I dok države članice EU aktivno učestvuju u testiranju tehničkih rješenja, Crna Gora iako koristi euro kao valutu u procesu ima status posmatrača. Centralna banka Crne Gore (CBCG) pažljivo prati razvoj i poručuje da će domaći propisi i sistemi biti spremni za buduću primjenu digitalnog eura u skladu s evropskim standardima.
Strateški odgovor EU
Digitalni euro zamišljen je i kao strateški odgovor Evropske unije na sve veću dominaciju privatnih platnih sistema i razvoj digitalnih valuta centralnih banaka u drugim dijelovima svijeta, poput kineskog digitalnog juana, prenosi Pobjeda.
Ukoliko projekat uspije, EU bi time osigurala veću finansijsku autonomiju i kontrolu nad digitalnim transakcijama unutar kontinenta.
Centralna banka Crne Gore, u međuvremenu, pažljivo prati razvoj koncepta digitalnog eura i, kroz saradnju sa centralnim bankama članicama Evropskog sistema centralnih banaka, osigurava blagovremenu informisanost.
Na taj način obezbjeđujemo da, kada dođe trenutak za širu implementaciju, domaći regulatorni i tehnički okvir bude usklađen sa evropskim standardima i spreman za primjenu rješenja koja se budu odnosila i na Crnu Goru kazali su Pobjedi iz CBCG. Objašnjavaju da projekat digitalnog eura predstavlja stratešku inicijativu Evropske centralne banke (ECB) i Evropske komisije, koja se još uvijek nalazi u fazi razrade i usvajanja zakonodavnog i tehničkog okvira.
Imajući u vidu da Crna Gora nije članica Evropske unije, niti eurozone, naša zemlja i Centralna banka Crne Gore nijesu uključene u formalne strukture odlučivanja i kreiranja ovog procesa.
Zbog toga je u ovom trenutku preuranjeno davati konačne ocjene o tome kako će se digitalni euro koristiti, kakvi će biti uslovi pristupa za građane i privredu Crne Gore, niti precizirati potencijalne troškove i koristi. Te ocjene će biti moguće tek kada Evropska centralna banka i druge evropske institucije definišu tehničke i operativne specifikacije projekta, što se očekuje u narednim fazama. Važno je naglasiti da ni same države članice eurozone, iako su formalno uključene u radne timove ECB-a i Evropske komisije, trenutno ne raspolažu konačnim procjenama troškova, koristi i uticaja ovog projekta. Evropska centralna banka i dalje radi na definisanju tehničkih, operativnih i regulatornih specifikacija digitalnog eura u okviru faze pripreme poručuju iz CBCG.
Digitalni euro bi trebalo da bude elektronski oblik gotovine Evropske centralne banke, dostupan građanima i privredi u cijeloj eurozoni, uz zadržavanje tradicionalnog novca u opticaju. Kako ističu u ECB -u, cilj nije zamjena eura, već njegovo “digitalno proširenje” koje bi omogućilo sigurnija i jednostavnija plaćanj a, nezavisna od komercijalnih banaka i međunarodnih kartičarskih sistema.
– Digitalni euro mora biti stabilan, siguran i dostupan svima i građanima koji koriste mobilne telefone, i onima koji se oslanjaju na tradicionalne oblike plaćanja poručuju su iz ECB-a, naglašavajući da će posebna pažnja biti posvećena zaštiti privatnosti i digitalnoj uključenosti svih građana.
Faza pripreme i testiranja
ECB je u maju ove godine pokrenula inovacionu platformu sa oko 70 banaka, fintech kompanija i trgovaca, na kojoj se testiraju ključne funkcionalnosti sistema. Tokom oktobra iste godine, odabrani su dobavljači za pet osnovnih komponenti digitalnog eura – uključujući sistem za zaštitu od prevara, rješenja za offline plaćanja i razvoj aplikacij a za korisnike.
Prema planu, faza pripreme traje do oktobra 2025. godine, kada će ECB i Evropska komisija odlučiti da li projekat prelazi u završnu fazu izgradnju i probno uvođenje digitalne valute u više zemalja eurozone, prenosi Pobjeda.
Procjene troškova implementacije kreću se između 2,8 i 5,4 milijarde eura, dok bi digitalni euro, u slučaju pozitivne odluke, mogao ući u širu upotrebu između 2027. i 2029. godine. Iako bi njegova upotreba u početku bila ograničena na jednostavna plaćanja online i u prodavnicama kasnije bi se očekivalo širenje na složenije funkcije, uključujući integraciju s vladinim servisima i pametnim uređajima. Najveći izazovi projekta ostaju pitanja privatnosti i stabilnosti bankarskog sistema. Dok ECB uvjerava da će lični podaci korisnika biti maksimalno zaštićeni, pojedini poslanici Evropskog parlamenta i ekonomisti upozoravaju da bi prevelik prelazak depozita u digitalni euro mogao uticati na likvidnost komercijalnih banaka.
ECB je najavila da će postaviti ograničenja na maksimalne iznose koje građani mogu držati u digitalnom euru kako bi se spriječili rizici po finansijsku stabilnost.
