Konzorcijum koji uključuje devet evropskih banaka, među kojima su nizozemski finansijski gigant ING i italijanska grupacija UniCredit, saopštio je u četvrtak da će osnovati novu kompaniju za pokretanje digitalne valute vezane za euro – tzv. stablecoina – u potezu za koji se nadaju da će pomoći Evropi u borbi protiv američke dominacije na digitalnom tržištu.
Niz velikih američkih finansijskih kompanija priprema pokretanje vlastitih digitalnih valuta vezanih za dolar, nakon što je predsjednik Donald Tramp potpisao zakon o pravilima za regulisanje stablecoina, što bi moglo dodatno učvrstiti američku hegemoniju u toj oblasti.
Korišćenje stablecoina – oblika digitalne imovine koja ima stabilnu vrijednost podržanu tradicionalnim valutama – posljednjih godina je u porastu, naročito među onima koji trguju kriptovalutama i premještaju svoja sredstva iz jednog tokena u drugi ili pretvaraju kriptoimovinu u tradicionalni novac. Ali stablecoini se koriste i za digitalna plaćanja i prekogranične transakcije.
Nova kompanija sa sjedištem u Amsterdamu trebalo bi da svoj stablecoin pokrene u drugoj polovini naredne godine. Iako je globalna vrijednost izdatih stablecoina već dostigla 300 milijardi dolara, izdavanja vezana za euro vrijedila su svega 620 miliona dolara, prema podacima koje je prošle sedmice objavila italijanska centralna banka.
„Ova inicijativa će pružiti pravu evropsku alternativu tržištu stablecoina koje je obilježeno američkom dominantnom ulogom, što će doprinijeti strateškoj autonomiji Evrope u oblasti novčanih transakcija,“ navodi se u zajedničkom saopštenju banaka.
Projekat, koji predviđa stvaranje tokena za brza instant plaćanja i jeftinije transakcije, pokrenut je uprkos skepticizmu Evropske centralne banke (ECB) prema privatnim stablecoinima, dok ECB kao alternativu promoviše svoj projekat digitalnog eura.
Predsjednica ECB Christine Lagarde kazala je u junu poslanicima Evropskog parlamenta da privatna izdanja stablecoina predstavljaju opasnost za evropsku monetarnu politiku i finansijsku stabilnost. Umjesto toga, ECB zagovara uvođenje digitalnog eura pod svojom kontrolom, ali se još čeka usvajanje zakonskih okvira.
I same evropske komercijalne banke dijelom su protiv digitalnog eura, bojeći se da bi potrošači mogli povući depozite i pretvoriti ih u digitalnu valutu čuvanu u novčanicima garantovanim od strane ECB-a.
Osim ING-a i UniCredita, u projekat su uključeni i italijanska Banca Sella, belgijska KBC, njemačka Dekabank, nordijske Danske Bank i SEB, španska CaixaBank, te austrijska Raiffeisen Bank International. Iz konzorcijuma su najavili da bi se još evropskih banaka moglo priključiti inicijativi, a uskoro će biti imenovan i predsjednik uprave nove kompanije.
Prema nedavnom izvještaju Deutsche Bank, stablecoini vezani za dolar posebno su popularni u ekonomijama u razvoju, gdje mogu zamijeniti lokalne depozite i gotovinu. „To stvara globalnu monetarnu dilemu – države moraju prihvatiti stablecoin valute ili rizikuju da zaostanu. Evropa je pod posebnim pritiskom,“ stoji u izvještaju.
Francuska Societe Generale je preko svoje filijale SG-FORGE još 2023. godine pokrenula stablecoin vezan za euro, ali on nije naišao na šire usvajanje. Trenutno je vrijednost te valute u opticaju tek 56,2 miliona eura. Kompanija je pokrenula i stablecoin vezan za dolar, čiji je opticaj svega 32,25 miliona dolara.
U SAD-u, među bankama koje razmatraju izdavanje vlastitih stablecoina vezanih za dolar nalaze se Bank of America i Citigroup, ali tradicionalne banke i dalje rijetko ulaze u ovaj segment. Industrijom zasad dominiraju nebankarske kompanije poput Tethera i Circlea, izdavača najpopularnijih stablecoina USDT i USDC.
Sličan konzorcijum osam korejskih banaka u junu je najavio pokretanje stablecoina vezanog za korejski won, dok neke globalne kompanije iz drugih sektora razmatraju korišćenje stablecoina za interne transakcije ili plaćanje dobavljačima.
(Izvor: Financije.hr)
