Svaka tri mjeseca, 250 stranica časopisa American Affairs stiže u poštanske sandučiće malog, ali uticajnog kruga američke intelektualne i ekonomske elite.
Iako su temelji magazina na politički desnom spektru, sadržaj je ideološki šarolik, piše američki Bloomberg.
Među autorima koji pišu za magazin je Slavoj Žižek, koji je analizirao pokret Me Too kroz filmove Ernsta Lubitscha, kao i poslovni konsultant koji poziva na kraj “ekonomije gomilanja” bogatstva. Lijevo orijentisani aktivista Matt Stoller piše o korporativnim monopolima koji ponižavaju građane i radnike.
“Namjerno ne želimo biti klasifikovani u uobičajene kategorije,” kaže osnivač Julius Krein, 39-godišnjak sa Wall Streeta koji se odvažio na ulogu urednika. Svoje finansijsko iskustvo opisuje kao idealnu pripremu za posao urednika.
Od pokretanja 2017. American Affairs ima jasnu poruku: neoliberalizam ne funkcioniše.
Dokazi su, smatraju njegovi autori, svuda oko nas: od Brexita do Trumpove pobjede 2016., jačanja nacionalističkih stranaka u Evropi i Trumpovog reizbora 2024.
Od trumpizma do kritike neoliberalizma
Ipak, početak Kreinovog puta vezan je uz Donalda Trumpa. Krein je karijeru započeo u finansijama, radeći u Bank of America i Blackstone Group. Tokom američkih predsjedničkih izbora 2016. bio je zaposlen u jednom hedge fondu u Bostonu, a istovremeno je pisao i uređivao PR pro-trampovski blog Journal for American Greatness. Blog je nastao s idejom da podrži Trumpa, polazeći od toga da su njegove političke ideje u osnovi ispravne. Vlasnici su ga kasnije ugasili, uz objašnjenje da je započeo kao interna šala i da nisu bili spremni na toliku čitanost. Upravo njegova popularnost podstakla je Kreina da napusti posao i pokrene pravi časopis, odnosno American Affairs, tromjesečnik zamišljen da Trumpovom pokretu pruži intelektualnu težinu. Sam ga je opisao kao pokušaj “da se Trumpovom pokretu doda intelektualna dimenzija.”
Nakon nasilja u Charlottesvilleu, nazvao je svoju podršku Donaldu Trumpu greškom. Trumpove trgovinske politike ocijenio je zbunjenim i pogrešno vođenim.
Glavna teza časopisa danas jeste da je američki ekonomski model otišao u pogrešnom smjeru: država se previše zadužila, bogatstvo se koncentrisalo u rukama manjine, a Kina se istovremeno industrijalizovala zahvaljujući američkoj politici i kapitalu. Rješenje, smatraju autori, leži u reindustrijalizaciji – otvaranju novih fabrika i ulaganjima u konkretne sektore poput proizvodnje čipova, umjetne inteligencije, ratnih brodova i nuklearne energije, umjesto u apstraktne finansijske operacije.
Krein tvrdi da je temeljni problem u pogrešnoj raspodjeli kapitala. Umjesto da novac ide u stvarnu proizvodnju i infrastrukturu, investitori su, podstaknuti novim tehnologijama i modelima nagrađivanja menadžera, usmjerili kapital u intelektualno vlasništvo i outsourcing. To je kratkoročno donosilo veće povrate, ali dugoročno oslabilo američku industrijsku bazu, produbilo društvene nejednakosti i ugrozilo nacionalnu bezbjednost.
Časopis objavljuje i analitičke tekstove poput problema proizvodnje dronova u SAD-u ili strateškog značaja čipova i Intela, u koji je Bijela kuća nedavno uložila veliki kapital. Neki tekstovi nude šire istorijsko-filozofske uvide, na primjer plan za ograničavanje uticaja milijardera, jačanje antimonopolske politike i porez na bogatstvo… Sve su to prijedlozi koje bi mnogi konzervativci donedavno smatrali neprihvatljivim.
Glasovi lijevih i desnih
U časopisu uglavnom detektuju Kinu kao glavnu prijetnju SAD-u, no kineski model navodi se kao opcija kojom bi Amerika trebala krenuti.
Gore pomenuti Matt Stoller vodeći je glas antimonopolskog pokreta, koji zagovara ekonomiju usmjerenu na proizvodnju fizičkih dobara. On vidi potencijalnu fuziju populističke ljevice i nove desnice. “Svi shvataju da je ovo prirodan savez koji se mora dogoditi,” kaže Stoller. “‘Kupuj lokalno’ i ‘proizvodi u Americi’ ista su stvar.”
Razlike ipak ostaju velike. Republikanci su umjesto povećanja poreza bogatima donijeli velike olakšice. Nadalje, liberali mogu podržavati industrijsku politiku, ali odbacuju nacionalizam i rast vojne potrošnje, dok je druga Trumpova administracija obilježena oštrom imigracionom politikom.
Istoričarka Lily Geismer podsjeća da je globalna ekonomija previše isprepletena da bi se SAD mogao vratiti starim nacionalističkim modelima. Ipak, pohvaljuje Kreinov pokušaj da se približi ljevici, iako ga prije vidi kao svojevrsni povratak konzervativcima 1970-ih, odnosno odmak od Trumpovih politika.
Podrška i kritike
Krein danas vodi časopis iz kancelarije u Bostonu. Finansira ga neprofitna fondacija American Affairs Foundation, koja prikuplja donacije i organizuje konferencije. Najveći donator je Fondacija Williama i Flore Hewlett, koja je od 2019. dala oko 1,7 miliona dolara za promovisanje ideja “što slijedi za kapitalizam.”
Pretplatnici su akademici, politički stručnjaci, ali i ljudi sa Wall Streeta i iz Silicijumske doline. Krein paralelno djeluje i kao predsjednik New American Industrial Alliance, trgovačkog udruženja koje povezuje investitore i vladu (od fondova rizičnog kapitala poput Andreessen Horowitza do odbrambenih kompanija Palantir i Booz Allen).
Politički časopisi često oblikuju ideološke tokove, podsjeća Bloomberg. National Review definisao je konzervativizam nakon Drugog svjetskog rata, dok su Commentary, New Republic i Washington Monthly uticali na američke administracije od Hladnog rata do Clintona.
Iako Trump vjerovatno ne čita American Affairs, časopis privlači ljude koji oblikuju političke odluke. “Kada se ortodoksija raspada, nove ideje cure kroz pukotine,” kaže američki novinar Mickey Kaus.
Krein vjeruje da se to već dešava: “Više ljudi u obje stranke ide u našem smjeru ili smatra naš časopis korisnim. Naše analize potvrdile su se tačnima”, poručuje.
Izvor: Jutarnji.hr
Foto: Youtube screenshot
