Evropska unija je 2024. potrošila više novca za kupovinu ruske nafte i gasa nego za finansijsku pomoć Ukrajini, pokazuje izvještaj objavljen na treću godišnjicu invazije Rusije na Ukrajinu.
Po procjeni Centra za istraživanje energetike i čist vazduh (Crea) EU je tokom treće godine tog rata od Rusije kupila naftu i gas za 21,9 milijardi eura, uprkos naporima evropskih država da smanje zavisnost od ruskog goriva čijom prodajom Moskva finansira rat u Ukrajini.
Istovremeno, EU je prošle godine poslala 18,7 milijardi eura finansijske pomoći Ukrajini, po institutu za ekonomiju sveta iz nemačkog grada Kila (Kiel Institute).
„Kupovina ruskog fosilnog goriva je, sasvim jasno, slična slanju finansijske pomoći Kremlju i omogućavanju njegove invazije. To je praksa koja mora odmah da prestane da bi se obezbijedila ne samo budućnost Ukrajine, nego i energetska bezbjednost Evrope“, izjavio je analitičar i jedan od autora izvještaja Vaibhav Raghunandan, prenosi britanski Gardijan.
Istraživači su prikupili podatke o trgovini da bi procijenili vrijednost ruskog goriva prodatog širom svijeta tokom treće godine rata. Podaci za februar 2025. još nisu dostupni, ali je procena urađena na osnovu uvoza iz januara.
U izvještaju se navodi da je ukupna globalna zarada Rusije od izvoza fosilnih goriva u trećoj godini rata bila 242 milijarde eura, a da je od početka invazije u februaru 2022. dostigla 847 milijardi eura.
Rusija do polovine svojih poreskih prihoda dobija iz sektora nafte i gasa, dok pokušava da zaobiđe sankcije prevozom goriva starim i nedovoljno osiguranim tankerima, takozvanom „flotom u sjenci“. Ti brodovi Rusiji donose oko jedne trećine prihoda od izvoza fosilnog goriva, navodi Crea.
Mjere protiv „fantomskih tankera“ su deo 16. paketa sankcija koje je EU danas uvela Rusiji.
Po procjeni istraživača Crea, prihodi Rusije od nafte i gasa bi mogli da opadnu za 20 odsto jačanjem postojećih sankcija i zatvaranjem rupa, kao što su u preradi koje omogućavaju da države EU kupuju proizvide od ruske nafte prerađene u nekoj drugoj zemlji. Oni predlažu i ograničavanje protoka gasa kroz gasovod „Turski tok“.
U izvještaju se takođe poziva i na smanjenje uvoza tečnog prirodnog gasa (LNG) iz Rusije.
Ekonomista u Institutu u Kilu Kristof Trebeš rekao je da je upadljiva razlika između pomoći koji su donatori prikupili za rat u Ukrajini i u nekim ranijim ratovima, navodeći da evropski donatori troše na to u proseku manje od 0,1 odsto BDP-a godišnje.
„Mnoge zemlje su bile velikodušnije u prošlim sukobima. Njemačka je, na primjer, prikupila mnogo brže i više pomoći za oslobođenje Kuvajta 1990/91, nego za Ukrajinu u uporedivom vremenskom periodu“, rekao je on.
