Direktor Monteputa Milan Ljiljanić saopštio je gostujući u emisiji “Okvir” na Javnom servisu da će nadležne institucije učiniti sve kako bi projekat bio završen u planiranom roku od pet godina. Riječ je o dionici dugoj oko 23 kilometra, koja će se finansirati kombinacijom sredstava iz državnog budžeta, kredita Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) u iznosu od 200 miliona eura, kao i grant sredstava Evropske unije (EU) vrijednih 150 miliona eura.

Kako je pojasnio Ljiljanić, izvođača sada očekuju administrativne i tehničke pripreme, uključujući registraciju kompanije u Crnoj Gori i licenciranje inženjera koji će raditi na projektu. Početak radova očekuje se početkom aprila, odnosno najkasnije početkom maja.

Vrijednost radova iznosi 694 miliona eura, a Ljiljanić je naveo da su ranije procjene bile zasnovane na idejnom projektu iz 2020. godine, dok je u međuvremenu došlo do značajnog rasta cijena građevinskog materijala, što je uticalo na konačnu vrijednost projekta. Istakao je da je tender sproveden potpuno transparentno i da je izabrana najpovoljnija ponuda.

Zahvaljujući grant sredstvima EU, kako je naveo, realni trošak po kilometru za građane biće smanjen sa oko 30 na približno 24 miliona eura. Predviđeno je da se najprije koriste sredstva iz grantova i kredita, a potom budžetska sredstva.

Predsjednik Odbora za ekonomiju Boris Mugoša ocijenio je da izgradnja druge faze auto-puta predstavlja projekat od opšteg značaja, ali je ukazao na ranije različite procjene finansiranja koje su saopštavane javnosti, kao i na neispunjena očekivanja o intenzitetu infrastrukturnih projekata najavljivanih za 2026. godinu.

On je podsjetio da je ponovo primijenjen tzv. „žuti FIDIC“, standardizovani međunarodni model ugovora u kojem je izvođač odgovoran i za projektovanje i za izgradnju, te naveo da je i ovog puta izabran kineski izvođač, iako su ranije postojale sumnje u kvalitet radova, koje su se, kako je rekao, pokazale neosnovanim.

Poslanik GP URA Miloš Konatar ocijenio je pozitivnim početak druge faze izgradnje auto-puta, ali je ukazao na spor tempo realizacije velikih infrastrukturnih projekata, naglašavajući da dinamika realizacije direktno utiče na razvoj države i ekonomski rast.

Ljiljanić je saopštio i da je završen tender za obilaznicu oko Budve, za koji su pristigle tri ponude kineskih kompanija. Procijenjena vrijednost projekta iznosila je 200 miliona eura, dok su pristigle ponude bile 196, 190 i 170 miliona eura. U narednom periodu slijedi evaluacija ponuda, a izbor izvođača očekuje se u narednih nekoliko mjeseci. Početak radova planiran je prije završetka ljetnje turističke sezone, ukoliko ne bude žalbenih postupaka.

Govoreći o brzoj saobraćajnici duž crnogorskog primorja, Ljiljanić je naveo da je izrađeno idejno rješenje prelaza preko Bokokotorskog zaliva, na osnovu kojeg su sprovedene dvije studije uticaja na životnu sredinu i upućen zahtjev UNESCO-u. Očekuje se da će mišljenje UNESCO-a biti negativno, zbog čega se paralelno priprema projekat Jadransko-jonskog auto-puta, uključujući dionicu prema Krivošijama i obilaznicu Herceg Novog, čime bi se zaliv povezao alternativnim pravcima.

Kada je riječ o realizaciji radova na auto-putu, Ljiljanić je pojasnio da će, kao i kod prve dionice, nakon puštanja u saobraćaj važiti dvogodišnji period za prijavu eventualnih nedostataka, koje je izvođač dužan da otkloni u garantnom roku.

Istakao je i da je ograničeno učešće podizvođača na maksimalno 40 odsto vrijednosti radova, kako bi se spriječila preprodaja ugovorenih poslova, uz napomenu da tržišni uslovi ne garantuju unaprijed određeni nivo angažovanja domaćih kompanija.

Mugoša je ocijenio da je ovu odredbu trebalo preciznije definisati, uz obavezno minimalno učešće domaćih firmi, navodeći da je crnogorska građevinska operativa kroz prethodne projekte značajno unaprijedila kapacitete i stekla potrebna znanja za realizaciju složenih infrastrukturnih radova.

Direktor Uprave za saobraćaj Radomir Vuksanović pojasnio je primjenu tzv. klizne skale, koja predviđa nadoknadu izvođaču u slučaju značajnog rasta cijena materijala, ističući da takav mehanizam sprječava sudske sporove i dodatne troškove za državu.

Prema njegovim riječima, bez primjene tog modela postojala bi opasnost od prekida radova i napuštanja gradilišta, dok se isti princip primjenjuje i u državama regiona kao kompromisno rješenje u uslovima tržišnih poremećaja.

Mugoša je, međutim, ocijenio da u slučaju adekvatno postavljenih uslova od strane države ne bi trebalo da postoji potreba za primjenom klizne skale niti dodatnim razmatranjem rizika izvođača.