Privredna komora Crne Gore organizovala je 16. i 17. oktobra organizovala XIV Konferenciju o ekonomiji Montenegro 2025 na temu Ekonomije regiona u izazovima današnjice, a njene zaključke i preporuke je tradicionalno saopštio prof. dr Saša Popović sa Ekonomskog fakulteta Univerziteta Crne Gore.
“Globalna zajednica je multipolarizovana i odnos moći najznačajnih globalnih ekonomija značajno determiniše uslove i načine poslovanja u Regionu. Izvori promjena dolaze iz geopolitičke, a ne direkno iz ekonomske sfere. Stope privrednog rasta koje osciliraju oko 3% ne omogućavaju kovergenciju regionalnih ekonomija sa razvijenim ekonomijama. Štaviše, unutar samog Regiona evidentno je veliko zaostajanje
pojedinih ekonomija za ekonomijama koje su nekada pripadale istom ekonomskom sistemu. Nizak nivo nezavinosti institucija i indeksa medijskih sloboda upozorava na nezavidan status slobode u našem regionu”, kazao je Popović.
Ističe da biznis traži jasna pravila i ambijent podsticajan za stvaranje nove vrijednosti.
“Demografski procesi imaju negativne trendove u Regionu, kako u pogledu prirodnog, tako i mehaničkog kretanja stanovništva. Evidentna je depopulacija, emigracija visokokvalifikovane radne snage, uz istovremenu imigraciju niskokvalifikovane, što može značajno uticati na
društvenoekonomski razvoj Regiona”, poručuje Popović i dodaje da je potrebno značajno repozicioniranje obrazovanja u smislu njegovog većeg usklađivanja s potrebama privrede i razvojnim trendovima.
“Na osnovu primjera dobre prakse, zaključak je da mehanizmi ekonomske diplomatije prevazilaze protokolarne okvire, te da mogu doprinijeti razvojnim inicijativama pojedinih zemalja i Regiona u cjelini. Iako su neki gradovi relativno dobro saobraćajno povezani s drugim međunarodnim destinacijama, regionalna saobraćajna provezanost nije zadovoljavajuća. Taj problem je posebno izražen tokom
turističkih sezona, čemu, pored ostalog, doprinosi nedostatak integrisanih ispostava na graničnim prelazima. Digitalizacija internih biznis procesa je opšta karakteristika generalnog trenda digitralizacije. Biznisi u Regionu su svjesni značaja digitalizacije, ali ne I urgentnosti sprovođenja tog procesa”, zaključuje Popović.
Prema njegovim riječima, otpor prema promjenama i konformizam i dalje su kočnice procesu digitalizacije. Spremnost za prihvatanje i dosljednost u sprovođenju novih poslovnih praksi ključni je faktor procesa digitalizacije. Otvorenost ka inovacijama nameće se kao neminovnost.
“Cjelogodišnji turzam je izazov i za svjetski poznate turističke destinacije. Region mora mijenjati sliku o sebi i promovisati očuvanost i jedinstvenog svog prirodnog i kulturnog ambijenta uzvvpoboljšanje njegove dostupnosti turistima”, kaže Popović i dodaje da iskustva odabranih porodičnih kompanija iz oblasti proizvodnje hrane tokom međugeneracijskog slijeda upravljanja mogu poslužiti kao primjeri dobre prakse i garant stabilnog razvoja određenih privrednih sektora u budućnosti.
Jedan od zaključaka je da su izazovi u prehrambenoj industriji, pored ostalog, uslovljeni su promjenama načina i navika ishrane
ljudi.
“Sve manje vremena u modernom načinu ishrane posvećujemo ličnom pripremanju hrane, što otvara prostor biznisu“, naveo je professor Popović.
Konferenciju su otvorili dr Nina Drakić, predsjednica Privredne komore Crne Gore i Džon Denton, generalni sekretar Međunarodne privredne komore, dok je motivaciono uvodno izlaganje imao dr Kenan Crnkić. Preko 30 panelista, među kojima su bili predstavnici međunarodnih organizacija, profesori univerziteta, počasni konzuli, uspješni privrednici i drugi, iznijeli su svoje stavove pred
oko 400 učesnika konferencije iz više zemalja.
Tema konferencije razrađivana je u šest panela: „Uticaj globalnih ekonomskih trendova na Region“, „Uloga počansih konzula u snaženju ekonomske diplomatije“, „Snaga radne snage: kako oblikovati konkurentnu I otpornu ekonomiju“, „Digitalna transformacija – gdje smo, a gdje trebamo biti“, „Turizam 365“ i „Hrana za budućnost: Inovacije i investicije u poljoprtivredu Regiona“.
Pored panel duskusija visokog kvaliteta, u dijelu programa nazvanom Biznis iza scene, rezervisanom za razgovore s uspješnim preduzenticima, prisutni su imali priliku da čuju polučasovna iskustva g-dina Blagote Radovića, osnivača Zetagradnje d.o.o., g-dina Dragoljuba Vukadinovića, predsjednika Metlac grupe, i g-dina Gazmenda Abrašija, direktora Exclusice grupe.
